Amsterdam – “Stel, dat er vandaag of morgen een doorbraak zou zijn in de vredesonderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen, dan is het nog maar de vraag of de Palestijnen in staat zijn om op dat moment zelfstandig een staat te stichten.”

Dat zei oud Mossad-chef Efraim Halevy afgelopen woensdag in Amsterdam tijdens een ontmoeting met Nederlandse journalisten.

Zelfs na zeventig jaar zijn de Palestijnen niet in staat gebleken om een stabiele politieke en bestuurlijke structuur te creëren in de Palestijnse gebieden, zo betoogde Halevy. Op het moment dat Abbas van het politieke toneel verdwijnt, is er geen opvolger.

Rawabi
Ook economisch gaat het nog niet goed in de Palestijnse gebieden, ondanks de miljardensteun vanuit de Europese Unie. Een lichtpuntje is misschien het prestigeproject Rawabi, een nieuwe supermoderne Palestijnse stad waar zo’n 40.000 mensen komen wonen. Met dank aan Quatar.

Maar verder blijft het tobben. In de jaren negentig, direct na de Oslo Akkoorden, kwamen er vanuit de hele wereld vrijwilligers om de Palestijnen te helpen bij de bestuurlijke en economische opbouw van het land. “Ik heb me altijd afgevraagd waarom een land met de best opgeleide mensen van het Midden-Oosten hulp nodig hebben van buitenaf.”

Verenigde Naties
Halevy vindt het ook vreemd dat de Palestijnse Autoriteit erkenning zoekt en z’n bestaansrecht verzekerd wil zien door lidmaatschap van internationale organisaties, zoals de Verenigde Naties en het Hof van Justitie in Den Haag. “Palestina moet niet tot stand moet komen door een zetel in de Verenigde Naties of door een vlag op een gebouw. Palestina moet worden opgebouwd door de Palestijnen zelf. Alleen zij kunnen de voorwaarden creëren voor een stabiele en gestructureerde staat. En niemand zal ze daarbij kunnen tegenhouden.”

Efraim Halevy (1934) was de negende directeur van de Mossad en het vierde hoofd van Israelische Nationale Veiligheidsraad. Halevy is vooral bekend om zijn aandeel in de totstandkoming van het vredesverdrag tussen Israel en Jordanië.

Tempelberg
Halevy, de negende directeur van de Mossad en vertrouweling van premier Rabin, is vooral bekend om zijn aandeel in de totstandkoming van een vredesverdrag tussen Israël en Jordanië. Een belangrijk punt in de onderhandelingen was destijds de positie van Jerusalem. Halevy vindt dat er in Israël nog steeds te weinig begrip is voor de waarde die de Palestijnen hechten aan de Tempelberg in Jerusalem. “De Tempelberg verenigt moslims over de hele wereld.”

De Tempelberg zou volgens Halevy ook het symbool moeten zijn voor de manier waarop twee religies met elkaar kunnen samenleven. Goede afspraken over de tempelberg zijn veel belangrijker dan allerlei regelingen over een stukje land meer of minder.

Hamas
Halevy benadrukte verder dat de Israëlische regering bereid moet zijn om te onderhandelen  met Hamas. Hamas mag dan een terroristische organisatie zijn en een gevaar vormen voor Israël, maar ze zijn in de Gazastrook wel het wettig gekozen vertegenwoordiging van het Palestijnse staat. Hamas is altijd wel een partij geweest die zijn beloften is nagekomen. “Het is goed om met Hamas te onderhandelen en wel om twee redenen: om ze eventueel te beïnvloeden en om ze beter te kunnen begrijpen.”

Dick Aanen, december 2015