Leerdam – Jarenlang was Ed de Voogd een kwelgeest voor menig (falend) bestuurder in Leerdam. In december verhuisde hij naar een fraai appartement in Zeewolde. ‘Ik zal me niet meer met de politiek bemoeien’, belooft de 71-jarige oud-wethouder.

De Voogd schreef met grote regelmaat vinnige ingezonden stukken in de krant of hij trad op als inspreker voor een groep bewoners of namens de EWL tijdens commissievergaderingen. Met snoeiharde opmerkingen over procedurefouten hekelde hij het bestuurlijk gestuntel. Velen vreesden zijn oordeel. ‘Sommige politici en bestuurders konden mij wel schieten.’

Ingedut

De Voogd heeft veertig jaar in Leerdam gewoond. In 1969 verhuisde hij met zijn gezin van Bilthoven naar Leerdam, waar hij aan de slag ging als leraar Frans en geschiedenis op de pas geopende Prins Willem Alexanderschool voor mavo. ‘Het was een enorme overgang. We vonden Leerdam een ingedut stadje. In de binnenstad lagen straten met kinderhoofdjes en de winkels waren heel ouderwets. We schrokken wel: waar waren we terechtgekomen?’

De ARP’er zette al snel veranderingen in gang. In 1972 werd hij raadslid. Onder het bewind van burgemeester Den Hollander was nog sprake van een ouderwetse bestuurscultuur. De Voogd: ‘Het was de tijd dat de burgemeester en de wethouders tot de notabelen behoorden: het Gezag. Als jong onervaren raadslid met veel ambitie lag ik nogal eens in de clinch met het college. Ik kwam uit een echt ARP-nest, was in de jongelingsvereniging opgegroeid met discussie en debat en was enigszins – zoals dat heette – links georiënteerd. Ik was gedreven, zeer ambitieus.’

Controlfreak

In 1975 volgde het wethouderschap in een coalitie zonder de PvdA. ‘Ik ging er voluit tegenaan. Er werd en wordt van mij gezegd dat ik een control freak en een detaillist was. Ik wilde heel veel weten en zat de ambtenaren behoorlijk achter hun broek. Ik was de eerste wethouder, die nauwgezet de begroting met de ambtenaren doornam en voorstellen deed. Een prachtige tijd.’ De Voogd is nog steeds trots op wat er in die periode onder zijn bestuurlijke verantwoordelijkheid tot stand is gekomen: een grootschalige aanpak van het onderwijs met ver- en nieuwbouw van scholen, het sportcentrum Berenschot, de bouw van veel (premie) koopwoningen in Noord en Oost en de reconstructie van het centrum. De Fonteinstraat werd winkelpromenade en de kinderhoofdjes maakten plaats voor waalklinkers.

Motie van wantrouwen

De Voogd: “De organisatie was erg enthousiast en gemotiveerd, maar vond ook dat ik vaak veel te snel ging.” De dadendrang van De Voogd werd niet door iedereen gepruimd. Binnen de coalitie ergerde men zich soms aan zijn solistisch optreden. De oppositie vond hem een ‘kleine dictator’.

In 1979 kwam de eerste motie van de PvdA, die werd verworpen. In 1980 was er voor de oppositie eindelijk een stok om de hond te slaan. Het Lingeziekenhuis moest dicht en fuseren met het Beatrixziekenhuis in Gorinchem. De bevolking, aangespoord door De Gecombineerde, wilde demonstreren voor behoud van het ziekenhuis.

De Voogd: ‘Ook raadsleden lieten zich voor het karretje spannen van De Gecombineerde. In het college heb ik dat toen ‘pure volksverlakkerij’ genoemd, omdat iedereen wist dat sluiting onvermijdelijk was en de komst van een verpleeghuis noodzakelijk. Dat is naar buiten gekomen en de rapen waren gaar. Bloed aan de paal, riep de kabinetchef.” PvdA en VVD roken hun kans. Er kwam een motie van wantrouwen, die door een krappe meerderheid werd gesteund. “Een novum in de Leerdamse politiek.’

Gepasseerd

De Voogd heeft nog twee keer geprobeerd om terug te keren in de actieve politiek. In de aanloop naar de verkiezingen in 1985 werd hij gepasseerd door Jan Beumer en moest hij genoegen nemen met een vijfde plek op de kandidatenlijst. Hij bedankte voor de eer. In 1998 lanceerde hij het program van de PCC van Ton de Jongh. De Voogd maakte als burgerraadslid korte metten met een rapport over het Glascentrum en met de plannen voor Poort van West.

Rondweg

De Voogd zette zich opnieuw in voor een rondweg in Oost en voor een voetgangerstunnel tussen West en Ter Leede: ideeën uit zijn wethouderstijd. Hij leidde de Overlegroep West-west en werkte mee in diverse werkgroepen op gebied van verkeer en volkshuisvesting. In een ingezonden stuk haalde De Voogd het raadsbesluit om de weekmarkt te verplaatsen naar het Reilinghpklein grondig onderuit. Met de PvdA-fractie was hij als voorzitter van de EWL voorstander van verplaatsing en nieuwbouw van het Nationaal Glasmuseum naast het oude station. Hij had plannen voor een veel gezelliger Dr. Reilinghplein. In de werkgroep van De Bogerd (BBCB) had hij al jaren geleden een permanente expositie van beelden en glas ontwikkeld voor het Park ter Leede en op de waterpartijen in Noord.

Zijn plannen werden maar zelden opgepakt door het gemeentebestuur. ‘Als je wilt meedenken wordt dat op het stadskantoor niet geapprecieerd. Die hebben hun eigen plannen. Plannen van burgers worden geruisloos afgevoerd. Ik ben daarin niet de enige dit heeft ervaren. Men hoort je aan, maar luistert niet. Het is de grootste fout van de politiek.’