Vianen  – Mantelzorger Joop Oosterbeek (76) zorgt 24 uur per dag voor zijn vrouw Bep, met wie hij al bijna zestig jaar getrouwd is. ‘Eerst komt Bep, dan komt er een hele tijd niks en pas dan komt de rest.’

Uit de mond van de vrolijke Vianees hoor je geen klaagzang. Bep heeft weliswaar een indicatie voor verblijf in een verpleeghuis, maar Joop wil dag en nacht voor haar klaar staan.

‘Het is zwaar, maar ik beleef ook m’n mooie momenten. Elke morgen als ik opsta, neem ik me zelf voor om er  die dag het beste van te maken. Ik probeer alles zo goed mogelijk te organiseren. En dan blijkt er opeens ook heel veel mogelijk te zijn en ontvang je soms hulp uit onverwachte hoek. Als je bereid bent om veel te geven, krijg je ook veel terug.’

Hartinfarct
Vier jaar geleden verhuisde Joop met Bep naar een aanleunwoning in de Donjon, naast Hof van Batenstein. Tijdens de verhuizing kreeg hij een hartinfarct. ‘Vrienden hebben op dat moment meteen alle taken overgenomen en het hele huis ingericht.’

Er volgde nog meer ellende. Een week na de verhuizing kreeg zijn vrouw hersenvliesontsteking. Het begon met een ogenschijnlijk onschuldige oorpijn. ‘Ik heb ‘s avonds de dokter gebeld. ‘Heeft ze koorts?’ Maar dat had ze niet.  Ik heb haar aspirine gegeven. Na een half uur kwam ik terug om haar nog wat te drinken te geven. Ze was helemaal warm geworden en had haar ontlasting laten lopen. Toen was ze opeens heel erg ziek. Ik heb 112 gebeld, maar ik kon na middernacht niemand meer bereiken. Het werd de zwaarste nacht van mijn leven. Pas om zes uur ‘s morgens kreeg ik m’n oudste zoon te pakken.’

Bep raakte helemaal verlamd, kon niet meer eten, ze kon eigenlijk niks meer. Uiteindelijk kon ze eind 2013 terecht in het Houtens Erf, een oudereninstelling die gericht is op  revalidatie. Dat beviel Joop maar matig. ‘De verpleging had geen tijd om haar te voeden. Daarom ben ik twee maanden lang elke dag naar Houten gereden. Ik was er van negen uur ‘s ochtends tot negen uur ‘s avonds.’

Engelengeduld
Bep had een indicatie voor een uur fysio per dag. Joop: ‘Maar na vijf minuten was ze al helemaal uitgeput. Toen heb ik die taak zelf op me genomen, nadat de verpleging me had geleerd hoe dat moest. Dat vergde soms engelengeduld. Ik hielp haar met de simpelste dingen, zoals het drukken op het knopje van de lift. Heel langzaam ging het beter. Uiteindelijk was Bep weer in staat om haar arm een beetje op te tillen en zelf te drukken.’

Het was tijdens één van die lange revalidatiedagen, dat Joop na twintig jaar weer begon met muziek maken. In het verleden had hij veel succes gehad als zanger, acoordeonist en organist. ‘De muziek was een enorme uitlaatklep in die moelijke periode. Ik zag dat Bep ervan genoot.

Joop en Bep waren in hun jonge jaren een bekend dansduo. In 1980 werden ze Nederlands kampioen stijldansen. Joop: ‘Bep vindt het nog altijd geweldig leuk om in de belangstelling te staan en geniet als mensen haar herkennen. Dan verschijnt weer die bekende glimlach op haar gezicht. Als ik m’n accordeon pak, dan zie ik Bep helemaal opleven.’

Tot grote opluchting van Joop mocht Bep na twee maanden weer naar huis. Dat ging overigens niet van een leien dakje. ‘Thuis liepen we ook gelijk tegen praktische problemen aan. Wij sliepen altijd in één bed, maar dat ging niet meer. M’n vrouw was voortdurend wakker. Dan ging ze kastjes leeghalen en zat ’s met haar nachtjapon op de wc. Daardoor deed ik ook geen oog meer dicht. En als je niet kunt slapen, dan houdt je het gewoon niet vol. Uiteindelijk heb ik nog heel erg m’n best moeten doen om een speciaal bed voor haar te regelen.’

Het gaat nu een stuk beter. “Bep slaapt rustig en kan niet meer uit haar bed.” Joop wil het moment waarop ze naar een instelling gaat zo lang mogelijk uitstellen. “Zolang het kan wil ik het haar elke dag naar de zin maken. Ik wil niet dat ze in zo’n instelling komt. Mensen die daar heengaan, zijn vaak snel dood.”

Busreis
Joop moet bij alles en nog wat rekening houden met de beperkingen van zijn vrouw. “Vorig jaar zijn we weggeweest met zo’n busreis. Maar eigenlijk is dat niet te doen. Het is de hele dag alleen maar stress. ‘s Morgens moet ik de thuiszorg al eerder laten komen,.Het gevolg is dat m’n vrouw helemaal uit haar ritme is. M’n vrouw is incontinent. Dus we moeten er vroeg bij zijn, zodat m’n vrouw voorin de bus kan zitten. Het kost me even tijd voordat Bep goed en wel zit. Ondertussen zitten er achter me allemaal mensen in m’n nek te hijgen. Als Bep eindelijk zit, moet ik over haar heen kruipen. Omdat ze zelf niet het besef heeft om bij het raampje te gaan zitten. Als de bus eenmaal rijdt, is het weer stressen. Hoelang gaan we rijden? Want ik moet straks weer met haar naar de wc. En zo gaat dat de hele dag door. We waren blij dat we weer thuis waren.”

Thuiszorg
Elke morgen en avond komt er iemand van de thuiszorg om te helpen bij het uit bed tillen en weer in bed leggen. Daarnaast krijgen Joop en Bep 2,5 uur per week huishoudelijke hulp. ‘Voor de rest ben ik er de hele dag mee bezig. Eten klaarmaken, naar de wc. Ik probeer om zo actief mogelijk te blijven. Daarom ga ik elke dag twee uur wandelen met Bep. Dan maken we ons rondje door de Voorstraat en worden we door iedereen begroet.’

Daarnaast gaan Joop en Bep bijna elke dag naar het koffieuurtje in de huiskamer van de Donjon en naar  de bijeenkomsten van de stichting Welzijn Vianen en de Korte Inloop. Ze genieten beiden ook van de muziekmiddagen in het Hof van Batenstein.

Joop moet ondertussen ook zorgen dat hij goed voor zichzelf blijft zorgen. Hij krijgt twee keer per week fysiotherapie en doet gewichtstraining. “Als het buiten regent, ga ik bij Batenstein een paar keer de trap op en af.”

Joop is ook lid geworden van het IJsselsteins Zeemanskoor Hij begeleidt het koor met zijn accordeon. ‘De repetities op maandagavond waren een probleem. Totdat er opeens iemand uit de lucht kwam vallen, die aanbod om op de repetitieavond op Bep te passen. Het is heerlijk om even een paar uurtjes voor jezelf te hebben.’ Tijdens optredens gaat Bep mee. “Er zijn altijd mensen die mijn spullen willen dragen en die bereid zijn om in een stoel naast Bep te zitten. Dat is echt geweldig.”

Natuurlijk: Bep lijdt aan de ziekte van Alzheimer. Maar haar geheugen voor liedjes is nog prima intact. Joop: ‘Een paar weken geleden was er in Hof van Batenstein een optreden van een gitarist, die Spaanse liedjes zong. Bep kon al die Spaanse teksten nog meezingen. De mensen in de zaal snapten er helemaal niks van.’

Mooie momenten
‘Ik koester de mooie momenten met Bep. Daar haal ik m’n energie uit. Als Bep geniet, heb ik het ook naar m’n zin. Mensen zien natuurlijk alleen de vrolijke Bep. Maar ze zien vaak niet de andere kant, de moeilijke momenten. Maar ik loop met m’n verdriet niet te koop. En vooral Bep mag ik daar niks van laten merken.’

Dick Aanen, augustus 2015